بانک مقالات پایگاه اطلاع رسانی اسوه خدمت
سیاسی پست الکترونیک مذهبی صفحه اصلي منحصر 15 خرداد پزشکی
نقش روحانيت در قيام 15 خرداد
سید محمد حسن محمودی دانشجوی علوم سیاسی دانشگاه تهران
مقدمه
درك صحيح، از دگرگوني‌ها و تحولات جامعه ي ايران بدون در نظر گرفتن نقش گروه‌هاي مذهبي امكان‌پذير نخواهد بود. در اكثر قريب به اتفاق تحولاتي كه در جامعه‌ي ايران روي داده است رد پايي از نيروهاي مذهبي علي الخصوص روحانيت ديده مي‌شود. دغدغه‌ي روحانيت ايران، از ابتدا اين بوده است كه بتواند در ايران حكومتي براساس اصول اسلام و قرآن به وجود آورد و سپس اين نوع حكومت را به ساير مناطق جهان گسترش دهد. حكومت ايده‌آل روحانيت، حكومتي است كه در آن حاكم و مردم آن سرزمين خود را با اصول اسلام تطبيق داده ومطابق اصول قرآن حركت نمايند. ويژگي روحانيت شيعه از ابتدا تاكنون را مي‌توان در موفقيت اين قشر در پيشواي ديني مردم و جامعه‌ي اسلامي خلاصه نمود كه حوادث تاريخي اين مطلب را به خوبي به اثبات مي‌رساند. افتخار روحانيت در اين است كه هيچگاه سندي را كه به نوعي خيانت به اسلام و مردم ايران بوده است را امضاء ننموده است. در طول انقلاب اسلامي ايران، اگر چه امام خميني(ره) پيشوايي و رهبري نهضت اسلامي را بر عهده داشتند ولي بدون حضور شجاعانه روحانيت انقلابي كه در زمينه‌ي بيداري مردم و آگاهي دادن به آنها فعاليت مي‌نمودند، غير ممكن بود كه شاه سرنگون شده و انقلاب اسلامي به وقوع بپيوندد. نقش روحانيت در جريان نهضت اسلامي مردم ايران به قدري پر رنگ و برجسته است كه چندين بار امام خميني در سخنانشان، از اين قشر فرهيخته، به خاطر مجاهدت‌هاي انقلابي‌شان، تشكر نموده است. حضور فعالانه روحانيون سراسر كشور، براي كمك به امام خميني باعث ترديد كه رژيم پهلوي به دليل عمق و گستردگي فعاليت‌ها، نتواند صداي مخالفان رژيم را به طور كامل قطع كند. رژيم پهلوي كه به نقش روحانيت در آگاه سازي مردم پي‌برده بود، از طريق سازمان اطلاعات و امنيت كشور ساواك، بسياري از روحانيون برجسته را دستگير نمود و مورد شكنجه‌هاي سهمگين قرار داد تا بلكه بدين صورت بتواند جلوي حركت روحانيت را بگيرد. براي نمونه مي‌توان، به شكنجه‌ي آيت‌ا... سعيدي و آيت‌ا... غفاري اشاره نمود كه يكي در ديگ روغن زنده زنده سوزانده شد وديگري با مته مغزش سوراخ گرديد. نمونه‌ي اين نوع شكنجه‌ها براي از بين بردن روحيه و اراده‌ي روحانيت، فراوان است. اما روحانيت مبارز، با تبعيت از رهبر خود در همه وقت مشغول افشاي ماهيت پليد رژيم بودند و از تهديدها وسختي‌ها هراسي نداشتند. هدف اين فصل، بررسي نقش روحانيت، علل خصوص روحانيت ورامين در قيام 15 خرداد 1342 مي‌باشد. حضور روحانيون انقلابي از جمله جريانات نويني بود كه پس از قيام 15 خرداد در ايران پايه‌گذاري شد و شعارها را تحت تأثير قرار داد. از جمله فعاليت‌هاي روحانيت پس از قيام 15 خرداد تشريح مباني فكري- فرهنگي اسلام، بنيانگذاري نهادهاي فرهنگي اسلامي، پاسخگويي به شبهات ضد دين، مقابله با تبليغات متحجرين و تلاش فكري غير مستقيم براي نامشروع نشان دادن حكومت پهلوي بود. براي بررسي نقش روحانيت در قيام 15 خرداد، ابتدا بايد جايگاه روحانيت در انقلاب اسلامي را تحليل و بررسي كنيم و سپس به فعاليت اين قشر مذهبي در طول قيام 15 خرداد توجه نماييم. در اينجا وظيفه خود مي‌دانم مطلبي را كه دغدغه فكري حقير بوده است را براي شما خصوصاً نويسندگان و نظريه پردازان انقلاب اسلامي بازگو نمايم. كليه كساني كه دست به قلم بوده و هستند و در زمينه انقلاب اسلامي فعاليت داشته‌اند، نقش روحانيت را در طول انقلاب اسلامي غيرقابل انكار اعلام مي‌دارند، اما متأسفانه درباره نقش اين قشر مذهبي به تعداد انگشتان يك دست كتب قابل استناد نوشته نشده است و اين جاي بسي تأسف است. اميد است كه تمامي كساني كه در اين حوزه مشغول به انجام وظيفه هستند براي اداي دين خود به امام راحل و روحانيوني كه سختي و مشقت‌ها را تحمل نمودند تا اين انقلاب به پيروزي برسد به جايگاه روحانيت در انقلاب اسلامي بيشتر توجه كنند، تا نسل جواني كه آن دوران را درك نكرده‌اند بتواند با خواندن اين گونه كتاب‌ها ارزش و منزلت روحانيت را بهتر و بيشتر درك نمايند و شكر گزار نعمت وجود روحانيت در ايران اسلامي باشد.
متن کامل مقاله را می خواهید؟